Motylarnia jest obecnie zamknięta, zapraszamy w przyszłym roku.

Motyle a ekosystem – Jak ich obecność wpływa na roślinność i inne zwierzęta?

W przyrodzie musi panować równowaga – każda roślina i każde zwierzę ma swoją określoną rolę w ekosystemie. Nie inaczej jest w przypadku motyli. Choć z punktu widzenia przeciętnego człowieka są one głównie ozdobą naszych ogrodów, łąk i lasów, to ich znaczenie dla lokalnej fauny i flory jest fundamentalne. Jakie skutki dla przyrody miałoby wyginięcie motyli? Zapewne bardzo negatywne, co postaramy się udowodnić w dzisiejszym wpisie. Sprawdźmy, jakie znaczenie mają motyle w przyrodzie!

Motyle jako owady zapylające

Co robi motyl na kwiatach? Spija nektar, odpoczywa, wygrzewa się w słońcu, kopuluje. Przy okazji magazynuje na swoim ciele pyłek kwiatowy, który następnie wraz z owadem wędruje z kwiatka na kwiatek, co ułatwia roślinom rozmnażanie. Motyle są jednymi z najważniejszych zapylaczy roślin. To po części dzięki nim możemy cieszyć się ulubionymi owocami, warzywami i kwiatami ozdobnymi. Choć wspomniane wyżej owady nie są tak precyzyjne i wydajne w zapylaniu jak np. pszczoły, odgrywają bardzo ważną rolę dla bioróżnorodności botanicznej w ekosystemach lądowych. Warto dodać, że motyle charakteryzują się odmienną aktywnością w ciągu dnia niż trzmiele i pszczoły, dlatego mogą zapylać rośliny nawet późnym popołudniem lub wczesnym wieczorem.

Motyle jako wskaźniki stanu ekosystemu

Motyle są bardzo wrażliwe na wszelkie zmiany zachodzące w środowisku naturalnym, w którym żyją, co czyni je wiarygodnymi wskaźnikami stanu ekosystemu. Jeśli na danym terenie wystąpi spadek jakości powietrza, wód gruntowych czy gleby, co będzie związane z ich zanieczyszczeniem, populacja motyli na tym obszarze widocznie się zmniejszy. Z jakiego powodu? Problemem są zanieczyszczenia chemiczne, które wykazują toksyczne działanie na organizmy motyli (np. pestycydy, herbicydy), powodując śmierć dorosłych osobników. Ponadto zmiany środowiskowe mogą mieć też negatywny wpływ na dostępność pożywienia dla larw tych owadów, co sprawi, że dorosłe osobniki zaczną szukać nowego miejsca do życia. Motyle są względnie łatwe do obserwacji i identyfikacji, co umożliwia naukowcom i ekologom monitorowanie ich populacji na wybranym obszarze, przez określony czas. Wysoka różnorodność gatunkowa motyli w danym ekosystemie świadczy o jego dobrym stanie i biologicznej równowadze.

Motyle jako pożywienie dla płazów, gadów i ptaków

Motyle są ważnym elementem łańcucha pokarmowego. Stanowią źródło pożywienia dla płazów, gadów i ptaków, zwłaszcza w okresie lęgowym, kiedy stworzenia te mają wyższe zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze. Zwyczaje żywieniowe różnych gromad zwierząt łączą się w zawiłe relacje ekologiczne. Zmiany w populacjach motyli mogą wpłynąć na dostępność pokarmu dla płazów, gadów i ptaków, co z kolei decyduje o dynamice i bioróżnorodności całego ekosystemu. Można więc śmiało stwierdzić, że ochrona motyli niesie za sobą dalekosiężne konsekwencje dla wielu innych organizmów, w tym również tych, które znajdują się na szczycie łańcucha pokarmowego.

Czy motyle są pożyteczne?

Z całą pewnością można uznać motyle za pożyteczne stworzenia, choć znajdzie się wśród nich kilka gatunków, które przez człowieka, określane są mianem szkodników. Przykładem może być Bielinek Kapustnik, którego gąsienice żerują na roślinach kapustowatych, powodując duże straty w uprawach. Jednak biorąc pod uwagę wszystko to, co motyle wnoszą do środowiska naturalnego, należy patrzeć na nie przychylnym okiem i dążyć do tego, by współczesny świat był dla nich przyjaznym miejscem. Każdy z nas może stworzyć optymalne warunki do rozwoju motyli w swoim ogrodzie. Czasem wystarczy naprawdę niewiele, by przysłużyć się tym pięknym owadom. Można np. wysiać łąkę kwietną na nieużytkach, rzadziej kosić trawnik lub ograniczyć użycie chemicznych środków ochrony roślin na polach uprawnych.

Jakie skutki dla przyrody miałoby wyginięcie motyli?

Wyginięcie motyli miałoby poważne skutki dla ekosystemów lądowych. Owady te pełnią istotne funkcje w środowisku naturalnym, wpływając na różnorodność biologiczną, procesy zapylania roślin oraz łańcuchy pokarmowe. Jak już wspomnieliśmy, motyle są zapylaczami wielu roślin, szczególnie tych o barwnych i pachnących kwiatach. Wyginięcie tych stworzeń stopniowo doprowadziłoby do spadku plonów i utraty różnorodności w świecie roślin. Brak motyli oznacza również mocno ograniczoną dostępność pokarmu dla ptaków, gadów i płazów. Zwierzęta te mogą co prawda żywić się innymi owadami, ale motyle stanowią istotny składnik ich codziennej diety. 

W końcu, wyginięcie motyli mocno zubożyłoby nasz codzienny krajobraz. Nawet jeśli nie jesteśmy szczególnie wielkimi fanami tych stworzeń, to widok przelatującego obok, kolorowego motyla zawsze poprawia nastrój i pozwala dostrzec piękno otaczającego nas świata. Motylarnia Rozewie jest domem dla motyli ze wszystkich kontynentów. Jeżeli chcesz na własne oczy zobaczyć słynne, niebieskie motyle, ogromną Pawicę Atlas czy też motyla-zebrę, koniecznie zajrzyj do nas w drodze nad polskie morze. Hodowane przez nas okazy swobodnie przemieszczają się po efektownie zaaranżowanym obiekcie i dają niepowtarzalną możliwość śledzenia ich zachowań i cyklu życiowego, od narodzin do śmierci.

Przeczytaj także: Jakie zagrożenia czyhają na motyle w dzisiejszych czasach?